“As túas decisións poden cambiar a túa vida nun segundo”

• Colaboramos con Cruz Roja para coñecer o funcionamento do módulo educativo terapéutico do Centro Penal da Lama
• O proxecto consiste nunha visita dobre: un grupo que asiste ao servizo de Emprego con Apoio tivo a oportunidade de coñecer as instalacións do centro; posteriormente, persoas que viven en réxime interior no módulo deron unha charla na nosa entidade

Coñecer outras realidades fomenta o pensamento crítico, e compartir experiencias achega valor engadido a unha sociedade que queremos máis inclusiva. Con esa premisa, retomamos a nosa colaboración co Centro Penal da Lama. Tras un parón de varios anos por mor da pandemia, este curso volvemos. Para tender pontes, tendéndonos a man. Escoitando.

Grazas a un proxecto xestionado por Cruz Roja, o módulo terapéutico da Lama visita diferentes entidades sociais co obxectivo de sensibilizar tanto aos axentes sociais como ás persoas que viven en réxime interior. As persoas que aí conviven teñen un obxectivo común: a deshabituación de drogas e a reinserción social. Durante este mes, parte das súas actividades consistiu en participar nunha visita dobre. En primeiro lugar, un grupo que asiste ao servizo de Emprego con Apoio puido coñecer as instalacións do centro na Lama, e explicar os retos da inclusión laboral e social das persoas con Síndrome de Down e diversidade intelectual. Posteriormente, persoas que viven en réxime interior no módulo deron unha charla na nosa entidade, compartindo as súas aprendizaxes vitais e os medos ante a reeducación e reinserción social.

Na primeira visita, dúas persoas que asisten á área de Emprego con Apoio da entidade, Fernando Portabales e Sara Abalde, charlaron sobre autonomía, independencia, integración ou a metodoloxía de Emprego con apoio. Acompañados pola profesionais da área Patricia Estévez e Nuria Villar, tiveron a oportunidade de realizar unha visita guiada por Miguel Doallo, psicólogo de Cruz Roja, que traballa directamente nos módulos de reinserción.

A experiencia de vivenciar como é o día a día nun complexo privado de liberdade é tan complexa como enriquecedora. O golpe de realidade comeza ao entrar no recinto: ábrese unha porta que dá acceso a outra parte que está pechada. O acceso debe ser desbloqueado por un funcionario. Tornos metálicos, fríos, secos. Sen esquecer que o módulo terapéutico é completamente diferente ao resto de instalacións. Non hai uniforme, é mito e funciona como un equipo. Por iso, soamente viven aí os internos que decidiron iniciar un cambio. Decidiron deixar o consumo de drogas e construír un novo futuro. Construír un cambio de vida.

Ensínannos o comedor; a sala de reunións; a cabina de vídeollamadas; as cabinas telefónicas; o sistema de compra no economato… Unha realidade diferente con normas diferentes: non existe diñeiro real, só unha tarxeta que ten un saldo. Na segunda planta están as celas pechadas a ambos os dous lados, baleiras. Ao fondo hai unha aberta. É un corredor cun teito aberto en forma de bóveda de canón, por onde entra a luz exterior. E, como nos explican, moito calor no verán. Cada cela é un espazo pequeno, cunha ducha e inodoro, sen intimidade. Unha fiestra, dous escritorios de obra, conexión para unha tele, e dúas liteiras abatibles. Aínda que normalmente se comparten, hai certos internos que a ocupan de forma individual. A experiencia é tan impactante que é aquí cando Fernando e Sara comezan a ser conscientes de que eles van poder irse ao terminar a visita. O resto de persoas que os acompañan, non.

A parte máis amable das instalacións son as que permiten certo desenvolvemento privado: un patio ao aire libre cun horto; un ximnasio; unha aula para seguir formándose; e unha biblioteca. Nestes espazos desenvólvense os talleres ocupacionais, como por exemplo o de coiro.  Na nosa intervención, as técnicas da entidade explican os servizos da asociación e a importancia dos axentes públicos e privados para conseguir maiores cotas de inclusión sociolaboral. Os testemuños de Fernando e Sara son o mellor exemplo.

A charla de Fernando está enfocada na superación privado e nas decisións, as boas e as malas. Como as últimas foron boas (con mención especial á súa parella), transmitiu esperanza ás persoas que o estaban escoitando. Eloxios, agradecementos e risos grazas ao fútbol. Conexión. “As decisións que tomas poden cambiarche a vida nun segundo”. A intervención de Sara baséase na súa experiencia vital: desde o colexio tivo que afrontar numerosos retos, que necesitaron de todo o seu esforzo pero que lle reportaron unha gran satisfacción privado. Achegou un gran exemplo de determinación. “Grazas polo respecto de todos/as”.

Na segunda visita, unha representación do módulo acode a Down Vigo a coñecer o noso día a día, e as diferentes realidades das persoas que asisten aos servizos da entidade. Charlamos principalmente de inclusión, de proxectos vitais e das aprendizaxes da vida. Xunto a un equipo de profesionais, tres persoas que conviven en réxime interior contáronnos as súas historias. Sabemos que verbalizarlas non é doado, agradecemos enormemente o exercicio de introspección.

Foi unha charla moi nutritiva, na que houbo espazo para falar e tamén para escoitar. Grazas por facer equipo para xerar un espazo inclusivo no que aprender de experiencias propias e alleas.